İnşaat Şefi Olma Rehberi: Adım Adım Kariyer Yolculuğu 2025

İnşaat Şefi Olma Rehberi: Adım Adım Kariyer Yolculuğu

Giriş: İnşaat Şefi Mesleğine Genel Bakış

İnşaat sektörü, ülkelerin ekonomik gelişiminde kilit rol oynayan, sürekli büyüyen ve dinamik bir alandır. Bu sektörün kalbinde ise projelerin başarıyla tamamlanmasını sağlayan, saha operasyonlarını yöneten ve ekipleri koordine eden kişiler bulunur: İnşaat Şefleri.

İnşaat şefi, bir şantiyenin yönetiminden sorumlu olan, inşaat projelerinin planlanması, yürütülmesi ve tamamlanması süreçlerinde kritik bir role sahip profesyoneldir. Projenin bütçesini, zaman çizelgesini, kalitesini ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu meslek, teknik bilgi birikimini liderlik vasıflarıyla birleştirmeyi gerektirir. Bir inşaat şefi, mimarlar, mühendisler, teknisyenler, işçiler ve tedarikçiler gibi geniş bir paydaş ağıyla etkileşim halindedir.

Bu kapsamlı rehberde, inşaat şefi olma yolculuğunda size rehberlik edecek tüm adımları detaylı bir şekilde inceleyeceğiz. Eğitim gereksinimlerinden sertifikalara, pratik deneyim kazanma yollarından kariyer basamaklarına kadar merak ettiğiniz her şeyi öğreneceksiniz.

Bölüm 1: İnşaat Şefi Kimdir ve Ne İş Yapar?

İnşaat şefi, bir inşaat projesinin saha operasyonlarının lideridir. Görevleri oldukça çeşitlidir ve genellikle şunları içerir:

• Proje Planlaması ve Yürütülmesi: Proje takvimini oluşturmak, kaynakları tahsis etmek ve inşaat faaliyetlerini planlanan şekilde yürütmek.
• Ekip Yönetimi: Mühendisler, teknisyenler, ustalar ve işçilerden oluşan saha ekibini yönetmek, görevlendirmek ve motive etmek.
• Kalite Kontrolü: İnşaatın belirlenen standartlara ve şartnamelere uygunluğunu sağlamak, kalite denetimleri yapmak.
• Güvenlik Yönetimi: Şantiyede iş sağlığı ve güvenliği kurallarının titizlikle uygulanmasını sağlamak, riskleri belirlemek ve önleyici tedbirler almak.
• Bütçe ve Maliyet Kontrolü: Projenin bütçesini takip etmek, maliyetleri kontrol altında tutmak ve olası sapmaları yönetmek.
• Tedarik Zinciri Yönetimi: Malzeme tedarikini koordine etmek, ekipmanların zamanında şantiyeye ulaşmasını sağlamak.
• İletişim ve Koordinasyon: Proje paydaşları (müşteri, müteahhit, taşeronlar, belediyeler vb.) ile sürekli iletişim halinde olmak ve koordinasyonu sağlamak.
• Sorun Çözme: İnşaat sürecinde ortaya çıkan teknik, lojistik veya personel kaynaklı sorunlara hızlı ve etkili çözümler üretmek.
• Belgelendirme ve Raporlama: Proje ilerlemesi hakkında düzenli raporlar hazırlamak, gerekli izinleri almak ve belgeleri arşivlemek.

Genel Bir Bakış: İnşaat Şefinin Rolü

İnşaat şefi, projenin fiziksel olarak hayata geçtiği yer olan şantiyenin adeta beynidir. Teknik bilgisiyle tasarımları sahaya uyarlar, liderlik vasıflarıyla insanları bir araya getirir ve problem çözme yeteneğiyle engelleri aşar. Bu rol, sadece teknik becerilerle sınırlı kalmaz; aynı zamanda güçlü iletişim, müzakere ve karar verme yeteneklerini de gerektirir.

Bölüm 2: Eğitim Gereksinimleri ve Okullar

İnşaat şefi olmak için atılması gereken ilk adımlardan biri doğru eğitimi almaktır. Genellikle bu meslek için belirli lisans dereceleri öncelikli tercih sebebidir.

Lisans Dereceleri

İnşaat şefi pozisyonları için en yaygın ve aranan lisans dereceleri şunlardır:

• İnşaat Mühendisliği: Bu bölüm, yapıların tasarımı, inşası ve bakımı konularında kapsamlı bilgi sağlar. İnşaat şeflerinin teknik altyapısını oluşturan temel eğitimdir.
• Mimarlık: Mimarlık fakültesi mezunları da projelerin estetik ve fonksiyonel yönlerine hakimiyetleri sayesinde şantiye yönetimi pozisyonlarında görev alabilirler.
• Yapı Öğretmenliği: Teknik eğitim fakültelerinin yapı öğretmenliği bölümleri, sahada pratik bilgi ve beceri kazandırarak bu alana yönelmek isteyenler için bir seçenek olabilir.
• Şehir ve Bölge Planlama: Bu bölüm mezunları, büyük ölçekli projelerin planlama ve uygulama aşamalarında görev alabilirler.

Önlisans ve Meslek Yüksekokulları

Bazı durumlarda, önlisans dereceleri de inşaat şefi yardımcılığı veya belirli şantiye görevleri için yeterli olabilir. Özellikle meslek yüksekokullarının ilgili bölümleri, sektöre pratik odaklı bir giriş imkanı sunar:

• İnşaat Teknolojisi
• Yapı Ressamlığı
• Mimari Yapı Teknikerliği

Bu programlar, temel inşaat prensipleri, malzeme bilgisi ve teknik çizim konularında öğrencilere bilgi verir. Ancak, kariyerin ilerleyen aşamalarında lisans derecesine sahip olmak genellikle avantaj sağlar.

Üniversite Seçimi ve Önemli Dersler

Eğitim alacağınız üniversitenin akreditasyonu, öğretim kadrosunun kalitesi ve sektörel bağlantıları önemlidir. Üniversite eğitiminiz sırasında özellikle aşağıdaki derslere odaklanmanız, inşaat şefi kariyeriniz için sağlam bir temel oluşturacaktır:

• Yapı Statiği ve Mukavemeti
• Betonarme Yapılar
• Çelik Yapılar
• Zemin Mekaniği ve Temeller
• İnşaat Yönetimi ve Organizasyonu
• Proje Yönetimi
• İş Sağlığı ve Güvenliği
• Yapı Malzemeleri
• İnşaat Hukuku
• Maliyet Analizi ve Kontrolü

Bölüm 3: Gerekli Sertifikalar ve Lisanslar

Eğitiminizin yanı sıra, inşaat şefi olarak yasal ve profesyonel olarak yetkinliğinizi kanıtlamanız için bazı sertifikalar ve lisanslar gerekebilir. Bu belgeler, hem işverenler nezdinde güvenilirliğinizi artırır hem de belirli sorumlulukları üstlenmenizi sağlar.

Mesleki Yeterlilik Belgeleri

Türkiye'de Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yetkilendirilmiş kurumlarca verilen sertifikalar, belirli inşaat alanlarındaki yetkinliğinizi belgelemek için önemlidir. İnşaat şefleri için doğrudan bir MYK sertifikası olmasa da, yönettiği ekiplerin sahip olması gereken sertifikaları bilmek ve denetlemek önemlidir. Örneğin:

• Yüksekte Çalışma Eğitimi
• İş Makinesi Operatörlük Belgeleri (ekip yönetimi için)
• İş Güvenliği Uzmanlığı (ek bir sertifika ile)

Lisans ve Ruhsatlar

Bazı ülkelerde veya büyük ölçekli projelerde, inşaat şeflerinin belirli bir lisansa veya ruhsata sahip olması zorunlu olabilir. Türkiye'de inşaat mühendisleri, meslek odalarına (TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası) kayıtlı olmalı ve belirli projelerde sorumlu mühendis olarak görev alabilmek için gerekli şartları yerine getirmelidir.

Uluslararası Sertifikalar

Kariyerinizi uluslararası alanda ilerletmek isterseniz, Project Management Professional (PMP) gibi proje yönetimi sertifikaları büyük avantaj sağlayacaktır. Bu sertifikalar, küresel kabul görmüş proje yönetimi standartlarına hakimiyetinizi gösterir.

Sürekli Eğitim ve Gelişim

İnşaat sektörü sürekli gelişen bir sektördür. Yeni teknolojiler, malzemeler ve yönetmelikler hakkında güncel kalmak için sürekli eğitimlere katılmak önemlidir. Üniversitelerin veya özel eğitim kurumlarının düzenlediği kısa süreli eğitimler, seminerler ve çalıştaylar kariyeriniz boyunca size fayda sağlayacaktır.

Bölüm 4: Pratik Deneyim Kazanma Yolları

Teorik bilginin yanı sıra, inşaat şefi olmak için saha deneyimi hayati önem taşır. Teorik bilgilerinizi pratiğe dökebileceğiniz, farklı inşaat süreçlerini öğrenebileceğiniz çeşitli yollar bulunmaktadır.

Staj ve İş Deneyimi

Eğitiminiz sırasında yapacağınız stajlar, inşaat sektörüne adım atmanın en etkili yollarından biridir. Çeşitli inşaat firmalarında, şantiyelerde veya proje yönetim ofislerinde staj yaparak:

• Gerçek şantiye ortamını tanırsınız.
• Farklı inşaat disiplinlerini (betonarme, çelik, ince işler vb.) gözlemlersiniz.
• Mühendisler ve teknisyenlerle çalışma fırsatı bulursunuz.
• İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarını yerinde görürsünüz.
• Proje yönetimi süreçlerine dair ilk bilgileri edinirsiniz.

Staj sonrası, inşaat firmalarında veya müteahhitlik şirketlerinde aşağıdaki pozisyonlarda işe başlayarak deneyim kazanabilirsiniz:

• İnşaat Mühendisi Adayı / Saha Mühendisi: Projelerin belirli bölümlerinin takibini yapmak, raporlama yapmak.
• Şantiye Şefi Yardımcısı: Tecrübeli bir şantiye şefinin altında çalışarak onun görevlerini öğrenmek.
• Tekniker / Formen: Belirli bir imalat grubunun (kalıp, demir, beton vb.) başında bulunarak işi fiilen yönetmek.

Kendi Projelerinizi Geliştirme

Eğer imkanınız varsa, küçük ölçekli de olsa kendi projelerinizi yönetmek, size eşsiz bir deneyim kazandıracaktır. Bu, bir ev tadilatı, küçük bir ek bina yapımı veya peyzaj projesi olabilir. Bu tür projelerde:

• Bütçeleme ve maliyet kontrolü yaparsınız.
• Tedarikçilerle pazarlık yaparsınız.
• İşçilik organizasyonu yaparsınız.
• Karşılaştığınız sorunlara çözüm bulursunuz.

Gönüllülük ve Projelerde Yer Alma

Bazı sivil toplum kuruluşları veya yerel yönetimler tarafından yürütülen inşaat projelerinde gönüllü olarak yer almak, hem topluma katkı sağlamanıza hem de pratik deneyim kazanmanıza olanak tanır.

Deneyim Kazanma Süreci Tablosu

Aşama	Odak Noktası	Öğrenilecekler	Süre
Staj (Üniversite Sırasında)	Temel Şantiye İşleyişi	İş akışı, güvenlik, temel imalatlar	3-6 Ay
Saha Mühendisi / Yardımcı	Belirli Birim Takibi	Detaylı imalat, raporlama, koordinasyon	1-3 Yıl
Formen / Takım Lideri	İş Gücü Yönetimi	Uygulama, kalite, verimlilik	1-2 Yıl
Şantiye Şefi Yardımcısı	Genel Şantiye Koordinasyonu	Planlama, bütçe, tedarik, iletişim	2-4 Yıl
İnşaat Şefi	Tüm Şantiye Yönetimi	Stratejik planlama, risk yönetimi, liderlik	(Kariyer Boyunca)

Bölüm 5: Başvuru Süreçleri ve Mülakatlar

İnşaat şefi pozisyonlarına başvururken, hem özgeçmişinizi hazırlama hem de mülakatlara hazırlanma sürecinde dikkat etmeniz gereken bazı önemli noktalar bulunmaktadır.

Özgeçmiş Hazırlama (CV)

Etkili bir özgeçmiş, ilk izlenimi yaratır ve sizi mülakata taşıyan en önemli araçtır. Özgeçmişinizde şunlara yer vermelisiniz:

• Kişisel Bilgiler: İletişim bilgileriniz, LinkedIn profiliniz (varsa).
• Özet/Kariyer Hedefi: Kısa ve öz bir şekilde kariyer hedeflerinizi ve temel yetkinliklerinizi belirtin.
• Eğitim Bilgileri: Tamamladığınız okullar, bölümler, mezuniyet tarihleri.
• İş Deneyimleri: Kronolojik sırayla çalıştığınız firmalar, pozisyonlarınız, görev tanımlarınız ve elde ettiğiniz başarılar. Sayısal verilerle desteklenmiş başarılar (örn. "maliyeti %10 azalttım", "projeyi zamanından önce tamamladım") çok daha etkili olacaktır.
• Sertifikalar ve Lisanslar: Sahip olduğunuz tüm mesleki sertifikalar ve lisanslar.
• Yabancı Dil Bilgisi: Seviyenizle birlikte belirtin.
• Teknik Beceriler: Bildiğiniz inşaat yazılımları (örn. AutoCAD, MS Project, Primavera), ofis programları.
• Referanslar: İsteğe bağlı olarak veya talep edildiğinde sunulabilir.

Mülakatlara Hazırlık

Mülakatlar, sizin yetkinliklerinizi, deneyimlerinizi ve kişilik özelliklerinizi işverene kanıtlamanız için bir fırsattır. Mülakatlara hazırlanırken:

• Şirketi Araştırın: Başvurduğunuz şirketin projelerini, değerlerini ve sektördeki yerini öğrenin.
• Pozisyonu Anlayın: İş ilanındaki görev ve sorumlulukları dikkatlice okuyun ve bu gereksinimlere kendi deneyimlerinizle nasıl uyum sağladığınızı düşünün.
• Teknik Sorulara Hazırlanın: İnşaat mühendisliği prensipleri, malzeme bilgisi, statik, betonarme, iş sağlığı ve güvenliği gibi konularda sorular gelebilir.
• Davranışsal Sorulara Hazırlanın: "Bir ekip üyesiyle anlaşmazlık yaşadığınızda ne yaparsınız?", "Zor bir projeyi nasıl yönettiniz?", "Baskı altında nasıl çalışırsınız?" gibi sorulara STAR (Situation, Task, Action, Result) metoduyla yanıtlar hazırlayın.
• Soru Sorun: Mülakat sonunda soru sormak, hem ilgili olduğunuzu gösterir hem de pozisyon ve şirket hakkında daha fazla bilgi edinmenizi sağlar.

Yaygın Mülakat Soruları Örnekleri

Soru Tipi	Örnek Soru	Amaç
Teknik	"Betonarme bir yapıda çatlak oluşumunu önlemek için hangi tedbirleri alırsınız?"	Teknik bilgi ve çözüm üretme yeteneğini ölçmek.
Deneyimsel	"Bugüne kadar yönettiğiniz en zorlu şantiye projesini anlatır mısınız?"	Gerçek yaşam deneyimlerini ve problem çözme becerisini anlamak.
Davranışsal	"Ekibinizde bir işçi güvenlik kurallarına uymuyorsa nasıl bir yol izlersiniz?"	Liderlik, iletişim ve karar verme tarzını değerlendirmek.
Motivasyonel	"Neden inşaat şefi olmak istiyorsunuz?"	Mesleğe olan ilgi ve motivasyonu anlamak.

Bölüm 6: Kariyer Basamakları ve Yükselme Olanakları

İnşaat şefi olmak, kariyer yolculuğunun önemli bir noktasıdır. Ancak bu, son durak değildir. Tecrübe ve başarılarınızla birlikte kariyerinizde daha üst pozisyonlara yükselebilirsiniz.

Başlangıç Pozisyonları

Genellikle inşaat mühendisi, saha mühendisi veya şantiye şefi yardımcısı gibi pozisyonlarla kariyerinize başlarsınız. Bu aşamada temel amacınız, saha operasyonlarını öğrenmek, ekiplerle çalışmak ve proje yönetiminin inceliklerini kavramaktır.

Orta Seviye Pozisyonlar

Birkaç yıllık deneyim ve başarılı projelerle birlikte, daha fazla sorumluluk alabileceğiniz pozisyonlara geçiş yapabilirsiniz:

• İnşaat Şefi: Belirli bir şantiyenin tüm sorumluluğunu üstlenirsiniz.
• Proje Müdürü Yardımcısı: Birden fazla projeyi veya daha büyük ölçekli bir projenin bir bölümünü yönetirsiniz.
• Yapı Amiri: Genellikle büyük ölçekli projelerde, belirli bir yapı grubunun veya katların yönetiminden sorumlu olursunuz.

Üst Düzey Pozisyonlar

Daha fazla deneyim, liderlik vasıfları ve stratejik düşünme yeteneği ile inşaat sektöründe zirveye ulaşabilirsiniz:

• Proje Müdürü: Birden fazla projeyi baştan sona yönetir, bütçeyi, zaman çizelgesini ve kaynakları en üst düzeyde optimize eder.
• Genel Müdür / İcra Kurulu Üyesi: Şirketin genel stratejisini belirler, tüm operasyonları yönetir ve şirketin büyümesinden sorumludur.
• Yatırımcı / Müşavir: Kendi inşaat şirketinizi kurabilir veya sektörde danışmanlık hizmeti verebilirsiniz.

Kariyer Gelişimini Destekleyen Faktörler

Kariyerinizde hızlı ilerlemek için aşağıdaki faktörlere dikkat etmelisiniz:

• Sürekli Öğrenme: Yeni teknolojiler, yönetmelikler ve yönetim teknikleri hakkında kendinizi sürekli geliştirin.
• Ağ Oluşturma (Networking): Sektördeki profesyonellerle iyi ilişkiler kurun, konferanslara ve seminerlere katılın.
• Liderlik Becerilerini Geliştirme: Ekip yönetimi, motivasyon ve iletişim becerilerinizi güçlendirin.
• Proje Yönetimi Uzmanlığı: PMP gibi sertifikalarla proje yönetimi bilginizi belgeleyin.
• Problem Çözme Yeteneği: Karşılaştığınız zorluklara yaratıcı ve etkili çözümler üretme becerinizi geliştirin.

Bölüm 7: Gerekli Beceriler ve Yetkinlikler

İnşaat şefi olmak, sadece teknik bilgi gerektiren bir meslek değildir. Başarılı bir inşaat şefi olmak için hem teknik hem de kişisel becerilerin birleşimi şarttır.

Teknik Beceriler

Bu beceriler, inşaatın temelini oluşturur ve projelerin teknik olarak doğru ilerlemesini sağlar:

• İnşaat Teknolojileri Bilgisi: Farklı yapı sistemleri, malzemeler ve inşaat yöntemleri hakkında derinlemesine bilgi.
• Mühendislik Prensipleri: Statik, mukavemet, zemin mekaniği gibi temel mühendislik konularına hakimiyet.
• Teknik Çizim Okuma: Mimari ve mühendislik projelerini doğru okuma ve anlama yeteneği.
• İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Mevzuatı: Yasal düzenlemeleri bilme ve uygulama.
• Maliyet ve Bütçe Yönetimi: İnşaat maliyetlerini hesaplama, bütçe oluşturma ve kontrol etme.
• Yazılım Bilgisi: AutoCAD, MS Project, Primavera, ERP sistemleri gibi inşaat ve proje yönetimi yazılımlarına hakimiyet.

Kişisel ve Liderlik Becerileri

Bu beceriler, insanları yönetmenizi, iletişim kurmanızı ve zorluklarla başa çıkmanızı sağlar:

• Liderlik: Ekipleri motive etme, yönlendirme ve ilham verme yeteneği.
• İletişim: Açık, net ve etkili sözlü ve yazılı iletişim kurma becerisi. Farklı paydaşlarla (işçiler, mühendisler, müşteriler, tedarikçiler) etkili iletişim.
• Problem Çözme: Karşılaşılan teknik, lojistik veya insan kaynaklı sorunlara hızlı ve yaratıcı çözümler bulma.
• Karar Verme: Baskı altında bile doğru ve zamanında kararlar alabilme yeteneği.
• Organizasyon ve Planlama: Görevleri önceliklendirme, kaynakları verimli kullanma ve zamanı iyi yönetme.
• Takım Çalışması: Ekiplerle uyum içinde çalışma ve işbirliğini teşvik etme.
• Müzakere: Tedarikçiler, taşeronlar ve müşterilerle anlaşma sağlama becerisi.
• Stres Yönetimi: Yoğun çalışma temposu ve beklenmedik durumlar karşısında sakin kalabilme.
• Detay Odaklılık: Projelerin her aşamasında detaylara dikkat etme.

Beceriler Matrisi

Beceriler	Önemi	Geliştirme Yolları
Teknik Bilgi	Çok Yüksek	Eğitim, sürekli öğrenme, saha deneyimi
Liderlik	Yüksek	Eğitimler, mentorluk, pratik uygulama
İletişim	Yüksek	Eğitimler, sunum pratikleri, aktif dinleme
Problem Çözme	Yüksek	Vaka çalışmaları, simülasyonlar, deneyim
Organizasyon	Yüksek	Planlama araçları kullanımı, zaman yönetimi teknikleri

Bölüm 8: Sık Sorulan Sorular (SSS)

İnşaat şefi mesleği hakkında en çok merak edilen soruları ve cevaplarını aşağıda bulabilirsiniz:

İnşaat şefi olmak için hangi üniversite bölümü okunmalı?

Genellikle İnşaat Mühendisliği bölümü en idealidir. Mimarlık, Yapı Öğretmenliği ve Şehir ve Bölge Planlama gibi bölümler de bu alana yönelik kariyer imkanları sunabilir.

İnşaat şefi maaşları ne kadar?

Maaşlar, deneyime, şirketin büyüklüğüne, projenin niteliğine ve coğrafi konuma göre değişiklik gösterir. Yeni başlayanlar için maaşlar daha düşükken, deneyimli inşaat şefleri oldukça iyi kazançlar elde edebilirler. Ortalama maaşlar için güncel sektör raporlarını takip etmek en doğrusudur.

İnşaat şefi olmak için kaç yıl deneyim gerekir?

Genellikle inşaat mühendisi olarak 1-3 yıl deneyim kazandıktan sonra şantiye şefi yardımcısı veya saha mühendisi olarak görev alabilir ve bu süreçte deneyim kazanarak inşaat şefi pozisyonuna yükselebilirsiniz. Tam yetkin bir inşaat şefi olmak için genellikle 5-10 yıl arası bir deneyim beklenir.

İnşaat şefi olmak zor mu?

İnşaat şefliği, yüksek sorumluluk gerektiren, stresli ancak bir o kadar da tatmin edici bir meslektir. Teknik bilgi, liderlik vasıfları, problem çözme yeteneği ve yoğun çalışma temposuna uyum gerektirir. Zorlukları olsa da, doğru eğitim, deneyim ve kişisel özelliklerle bu meslekte başarılı olmak mümkündür.

Kadınlar inşaat şefi olabilir mi?

Kesinlikle evet. İnşaat sektörü giderek daha fazla çeşitlilik kazanmaktadır. Kadınlar da gerekli eğitim, beceri ve deneyime sahip olduklarında inşaat şefi olarak kariyer yapabilirler. Liderlik, organizasyon ve teknik beceriler cinsiyetten bağımsızdır.

İnşaat şeflerinin en büyük zorlukları nelerdir?

En büyük zorluklar arasında zaman baskısı, bütçe kısıtlamaları, hava koşulları, işçi güvenliğini sağlama, beklenmedik teknik sorunlar ve paydaşlar arasındaki koordinasyonu sağlama yer alır.

İnşaat şefliği için yabancı dil bilmek önemli mi?

Özellikle uluslararası projelerde veya yabancı firmalarda çalışmak istiyorsanız, İngilizce gibi yabancı dilleri bilmek büyük avantaj sağlar. Teknik dokümanları okuma, yabancı mühendislerle iletişim kurma ve uluslararası standartlara hakim olma açısından faydalıdır.

Sonuç

İnşaat şefi olmak, sabır, azim ve sürekli gelişim gerektiren bir kariyer yolculuğudur. Doğru eğitimle başlayıp, pratik deneyim kazanarak, gerekli sertifikaları alarak ve kişisel becerilerinizi geliştirerek bu dinamik sektörde başarılı bir kariyer inşa edebilirsiniz. Bu rehber, size bu yolculukta bir harita sunmayı amaçlamıştır. Başarılar dileriz!